Cục trưởng có thể cho biết đôi nét về công nghệ GPS?

- GPS (Global Positioning System) về thực chất là tên gọi của hệ thống định vị toàn cầu của cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ, nhưng do được đưa vào ứng dụng sớm nhất nên trước đây được thế giới xem như là một công nghệ. Ngày nay, ngoài hệ thống GPS còn có các hệ thống khác tương tự như GLONASS của cơ quan hàng không vũ trũ Nga, GALILEO của Cơ quan hàng không vũ trụ Châu Âu và sắp tới là COMPASS của Trung Quốc. Tất cả các hệ thống này hiện được gọi chung là Hệ thống dẫn đường bằng vệ tinh toàn cầu (GNSS). Do vậy, ngày nay chúng ta phải nói là công nghệ GNSS mới chính xác.

Công nghệ GNSS được ứng dụng ở Việt Nam hiện nay chủ yếu là công nghệ GNSS đo tĩnh và công nghệ GNSS đo động. Trong đó GNSS đo tĩnh dùng để xây dựng các mạng lưới đo đạc và các mạng lưới khác đòi hỏi độ chính xác rất cao cỡ mm như mạng lưới quan trắc dịch chuyển có thời gian quan trắc từ vài ba chục phút đến 24 giờ hoặc nhiều ngày liên tục tùy thuộc độ chính xác yêu cầu và khả năng đáp ứng của thiết bị. Công nghệ GNSS đo động được ứng dụng trong đo đạc chi tiết, dẫn đường vì các công việc này đòi hỏi độ chính xác thấp hơn (cỡ dm) nhưng lại có ưu điểm là thời gian quan trắc rất nhanh thậm chí chỉ một vài giây.

Còn công nghệ GPS ở trạm GPS Quảng Nam thì sao? Sự ra đời của Trạm này sẽ đem lại lợi ích gì trong hoạt động quản lý tài nguyên và môi trường (TN&MT) trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, thưa Cục trưởng?

- Trạm GPS Quảng Nam là một trong những trạm được xây dựng để tạo nền tảng cho việc ứng dụng công nghệ GNSS đo động ở Việt Nam theo nguyên lý DGPS (Differental GPS). Trạm DGPS Quảng Nam được xây dựng trước mắt là để phục vụ các công tác đo đạc nói chung trong lĩnh vực TN&MT và trong tương lai sẽ phục vụ cho các mục đích đo đạc chuyên ngành khác như giao thông, xây dựng, nông nghiệp…

Thưa Cục trưởng, trong quản lý 7 lĩnh vực của Bộ TN&MT hiện nay đều gắn chặt với hệ thống DGPS?

- Đúng thế, Bộ TN&MT hiện nay quản lý 7 lĩnh vực thì trong đó hầu hết các lĩnh vực đang gắn chặt với hệ thống DGPS. Bao gồm đo đạc bản đồ, quản lý đất đai, biển và hải đảo, địa chất khoáng sản, Tài nguyên nước, Khí tượng thủy văn. Cũng cần nói thêm rằng Trạm DGPS Quảng Nam không phải là trạm DGPS duy nhất mà Bộ  TN&MT đang quản lý, ngoài trạm DGPS Quảng Nam vừa được đưa vào sử dụng thì hiện nay Bộ cũng đang quản lý 2 trạm DGPS tại Đồ Sơn, Vũng Tàu hiện đang là các trạm không thể thiếu trong công tác đo đạc bản đồ biển và 3 trạm DGPS khác tại Điện Biên, Hà Giang, Cao Bằng là các trạm đã phục vụ đắc lực trong công tác phân giới, cắm mốc biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc mà chúng ta vừa hoàn thành và cùng các trạm DGPS bao gồm cả Quảng Nam tiếp tục phục vụ công tác phân giới cắm mốc Việt Nam - CPC và tăng dày mốc biên giới Việt - Lào.

Trở lại với trạm DGPS Quảng Nam, đối với chính quyền tỉnh Quảng Nam và người dân Quảng Nam nói riêng, người dân khu vực duyên hải miền Trung nói chung, hẳn trạm DGPS sẽ phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế - xã hội, thưa Cục trưởng ?

- Như đã nói ở trên, việc đưa trạm DGPS Quảng Nam vào hoạt động trước mắt sẽ phục vụ cho các mục đích hỗ trợ phát triển kinh tế biển, quản lý tài nguyên môi trường biển trên khu vực Quảng Nam, mặt khác sẽ góp phần đẩy nhanh việc thành lập bản đồ địa chính phục vụ việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như các công tác đo đạc khảo sát, điều tra cơ bản khác trên địa bàn tỉnh. Trong tương lai, trạm DGPS Quảng Nam cũng sẽ được sử dụng cho các mục đích dẫn đường độ chính xác cao ứng dụng trong giao thông, cứu hộ cứu nạn trên biển.

Tín hiệu cải chính phân sai được phát đi từ trạm DGPS Quảng Nam do sử dụng máy phát có công suất khá lớn nên có khả năng truyền xa tới 1000km trên biển. Do vậy, không chỉ riêng tỉnh Quảng Nam mà hầu như toàn bộ khu vực biển các tỉnh miền Trung đều có khả năng thu nhận được tín hiệu này phục vụ các mục đích riêng của mình khi sử dụng các thiết bị tương thích. Trên đất liền, phạm vi phủ sóng của tín hiệu có hạn chế hơn bởi địa hình do vậy chỉ có Quảng Nam và một vài tỉnh lân cận có khả năng thu được sóng này để ứng dụng cho các công việc nêu trên.

Vậy thưa Cục trưởng, đâu là những thuận lợi và khó khăn khi vận hành trạm DGPS Quảng Nam?

- Thuận lợi khi vận hành trạm DGPS Quảng Nam là chúng ta đã có kinh nghiệm vận hành các trạm tương tự (đây là trạm thứ 6 do Bộ TN&MT quản lý), mặt khác UBND tỉnh Quảng Nam và Sở TN&MT Quảng Nam cũng đã tạo điều kiện hết sức thuận lợi về địa điểm, cơ sở hạ tầng cho Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam xây dựng trạm DGPS này. Cũng cần phải nói thêm rằng, việc lựa chọn được một địa điểm thích hợp cho việc xây dựng và vận hành một trạm DGPS không phải là dễ dàng vì địa điểm phải đáp ứng được các yêu cầu khắt khe về nhiều mặt.

 Đội ngũ nhân lực để vận hành trạm DGPS đòi hỏi những tiêu chí gì, thưa Cục trưởng ?

- Khi vận hành trạm DGPS Quảng Nam, cần tiến hành tuyển chọn được các cán bộ kỹ thuật vừa có chuyên môn lại phải có nhiệt huyết với công việc. Các trạm DGPS là các trạm hoạt động liên tục do vậy cán bộ kỹ thuật phải luân phiên túc trực ngày đêm. Vì thế, về lâu dài cần phải tìm được nguồn nhân lực tại chỗ để đào tạo.

Vậy theo Cục trưởng, ở tầm nhìn tổng thể, chúng ta cần sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành như thế nào để phát huy tối đa hiệu quả của trạm DGPS Quảng Nam?

Như chúng ta đã biết, công nghệ GNSS không chỉ là lĩnh vực áp dụng riêng trong ngành tài nguyên và môi trường mà là công nghệ áp dụng trong rất nhiều lĩnh vực khác đặc biệt là trong an ninh quốc phòng, dẫn đường, cứu hộ cứu nạn. Do vậy, việc phối hợp giữa các ngành có liên quan là cực kỳ quan trọng đặc biệt là sự phối hợp giữa Bộ TN&MT, Bộ Quốc phòng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Chúng ta cần xây dựng được các cơ chế, chính sách, giải pháp chia sẻ dữ liệu dùng chung để đảm bảo việc đầu tư không chỉ riêng trạm DGPS Quảng Nam mà tất cả các trạm DGPS khác cũng như hệ thống các trạm GPS sẽ được xây dựng trong tương lai một cách có hiệu quả nhất.

Trân trọng cám ơn Cục trưởng!

Thúy Hằng